Het federaal netwerk “Mentale gezondheid en Werk” brengt verschillende federale instellingen samen (de FOD Sociale Zekerheid, de FOD Werkgelegenheid, het RIZIV, FEDRIS, de FOD Volksgezondheid, het RSVZ, BOSA, EMPREVA en de Hoge Gezondheidsraad) met een duidelijk doel: hun krachten bundelen om werkgerelateerde problemen op het gebied van geestelijke gezondheid aan te pakken. Het netwerk werd opgericht in 2018 en beantwoordt aan een sterke politieke wil om een geïntegreerd beleid te voeren ter preventie van psychosociale risico's en ter bestrijding van werkgerelateerde psychische aandoeningen.
Concreet stelt het netwerk, dankzij het delen van opgedane kennis en ervaringen, de instellingen in staat een gemeenschappelijke geïntegreerde visie te ontwikkelen op de drie preventieniveaus, gericht op het beschermen en bevorderen van de geestelijke gezondheid op het werk, het bevorderen van werkbehoud, het ondersteunen van de terugkeer naar het werk na een periode van arbeidsongeschiktheid en het voorkomen van terugval.
Het netwerk coördineert de federale initiatieven op het gebied van geestelijke gezondheid en werk en ondersteunt beleidsmakers door aanbevelingen en actiepunten te formuleren. Daartoe baseert het zijn reflectie op onderzoek en de evaluatie van de ondernomen acties.
Sinds de oprichting heeft het netwerk bijgedragen aan de lancering van verschillende pilootprojecten, een Europese conferentie georganiseerd en actief deelgenomen in het kader van het Belgische voorzitterschap van de Raad van de EU. Het heeft bovendien een gemeenschappelijke website opgezet en een federaal actieplan “Mentaal welzijn op het werk” (MWOHW) ontwikkeld, waarbij het een nationale bewustmakingscampagne heeft geleid en concrete preventieprojecten heeft ondersteund. In juni 2025 organiseerde het zijn eerste studiedag rond het thema “Geestelijke gezondheid en werk, een collectieve uitdaging”, die actoren uit de preventie, de zorg, het onderzoek en beleidsmakers samenbracht.
Vandaag de dag vormt het een essentieel transversaal instrument voor een coherent en doeltreffend overheidsbeleid op het gebied van geestelijke gezondheid op het werk. Het streeft verschillende doelstellingen na:
- preventie op alle niveaus versterken;
- de coördinatie van het overheidsbeleid inzake mentale gezondheid en werk verbeteren;
- de toegang tot informatie voor alle actoren (werkgevers, werknemers, gezondheidswerkers) vergemakkelijken;
- samenwerkingsverbanden aangaan met de gewesten en lokale actoren;
- preventie, detectie, begeleiding en re-integratie versterken om het ontstaan van psychische gezondheidsproblemen op het werk te voorkomen en deze, indien nodig, aan te pakken vóór, tijdens en na een arbeidsongeschiktheid;
- de bevolking, en met name jongeren, bewust maken van preventie op het gebied van geestelijke gezondheid en werk;
- het federale MWOHW-plan op een gecoördineerde manier uitvoeren en opvolgen, rekening houdend met de specifieke kenmerken van elke instelling.
