In mei 2024 lanceerde de FOD Werkgelegenheid een nieuwe website die het merendeel van de Belgische gegevens over beroepsrisico's en arbeidsomstandigheden centraliseert. Deze website werd recent bijgewerkt met nieuwe gegevens uit verschillende bronnen, waaronder de EWCS-enquête van 2024.

De site is beschikbaar via de link https://data.risicosophetwerk.be.

De website brengt gegevens uit verschillende bronnen samen en stelt ze digitaal ter beschikking. De gegevens zijn afkomstig van o.a. socialezekerheidsinstellingen, externe preventiediensten, sociale secretariaten en specifieke enquêtes zoals de Europese enquête naar de arbeidsomstandigheden (EWCS 2024) van Eurofound.

De site toont meer dan 500 indicatoren die zijn onderverdeeld in drie hoofdthema’s over beroepsrisico’s:

  1. Gevaren en blootstelling
  2. Gevolgen en schade
  3. Preventie

Onderstaande tabel geeft een overzicht van de verschillende hoofd- en subthema’s en de belangrijkste bronnen voor de website:

Thema en sub-thema

Totaal

EU-OSHA

EUROFOUND

FEDRIS

INAMI/RIZIV

SS&MEDEX

SERV

COPREV

Gevaren en blootstellingen

433

17

43

0

0

0

14

359

Arbeidsorganisatie

14

1

11

-

-

-

2

-

Arbeidsinhoud

11

2

9

-

-

-

-

-

Arbeidsvoorwaarden

10

3

7

-

-

-

-

-

Arbeidsomstandigheden

383

8

8

-

-

-

8

359

Arbeidsverhoudingen

15

3

8

-

-

-

4

 

Gevolgen en schade

67

0

10

31

14

6

6

0

Primaire arbeidsongeschiktheid

8

-

-

-

8

-

-

-

Invaliditeit

6

-

-

-

6

-

-

-

Absenteïsme

8

-

-

-

-

6

2

-

Presenteïsme

1

-

1

-

-

-

-

-

Arbeidsongevallen

14

-

-

14

-

-

-

-

Beroepsziekten

17

-

-

17

-

-

-

-

Gevoelsmatige gezondheid

9

-

9

-

-

-

-

-

Onevenwicht werk en privéleven

4

-

-

-

-

-

4

-

Preventie

60

60

0

0

0

0

0

0

Risicobeheer

17

17

-

-

-

-

-

-

Risicobeheer

12

12

-

-

-

-

-

-

Risicobeheer

14

14

-

-

-

-

-

-

Gezondheids- en veiligheidsopleiding

8

8

-

-

-

-

-

-

Inspectie

1

1

-

-

-

-

-

-

Informatieverstrekking

7

7

-

-

-

-

-

-

Participatie

1

1

-

-

-

-

-

-

Totaal

560

77

53

31

14

6

20

359

Deze indicatoren worden getoond in de vorm van interactieve grafieken, zodat bezoekers gemakkelijk verschillende filters kunnen toepassen (geslacht, leeftijd, activiteitensector, jaar) en de gegevens kunnen bekijken en bewaren.

Hieronder vindt u enkele voorbeelden van figuren die u eenvoudig zelf kunt maken:

  • Figuur 1: Eurofound, EWCS 2010-2024. Percentage respondenten dat meldt tijdens de voorbije 12 maanden rugpijn te hebben gehad

    “Evolutie van het percentage werknemers dat tijdens de voorbije twaalf maanden rugpijn heeft gehad. Het aandeel stijgt tussen 2010 en 2024 in de bouw, de gezondheidszorg, de financiële sector en gemiddeld over alle sectoren (meer dan 50 %). De gezondheidszorg noteert in 2024 het hoogste percentage. De financiële sector vertoont grotere schommelingen, met een dieptepunt in 2015 en een piek in 2021.”

  • Figuur 2: EDPBW 2020-2024. Percentage werknemers dat blootgesteld is aan factoren die musculoskeletale aandoeningen (MSA) kunnen veroorzaken.

    “Evolutie van het percentage werknemers dat blootgesteld is aan MSA-risicofactoren tussen 2020 en 2024. De financiële dienstverlening vertoont de hoogste blootstelling (meer dan 80%), gevolgd door de bouw en de menselijke gezondheidszorg (tussen 60% en 80%). Voor alle sectoren samen schommelt het aandeel net onder 60%.”

  • Figuur 3: Eurofound, EWCS 2010-2024. Percentage van de respondenten dat aangeeft in de afgelopen twaalf maanden te maken te hebben gehad met pesten, intimidatie en/of (fysiek) geweld tijdens het werk.

    “Evolutie van het percentage werknemers dat tijdens de voorbije twaalf maanden slachtoffer was van pesten, intimidatie en/of (fysiek) geweld op het werk. De gezondheidszorg vertoont in alle jaren de hoogste percentages en stijgt tot meer dan 20% in 2024. De bouwsector kent een daling gevolgd door een lichte heropleving (ongeveer 6% in 2024), terwijl de financiële sector een dalende trend vertoont (ongeveer 5% in 2024). Het gemiddelde over alle sectoren stijgt opnieuw in 2024 na een daling in 2021(ongeveer 12%)”.

Doelstellingen en resultaten van het project

Het is belangrijk om in België over gegevens te beschikken die toelaten om de evolutie van beroepsrisico's en arbeidsomstandigheden op te volgen. Het verkrijgen van een globaal, gemeenschappelijk en digitaal overzicht van deze gegevens zal de actoren van het welzijn op het werk in staat stellen om het beleid en de te nemen maatregelen beter af te stemmen op zowel sensibilisering als preventie. De uitdaging is om duurzame arbeidsomstandigheden te garanderen die de fysieke en mentale gezondheid van werknemers gedurende hun hele loopbaan beschermen.

Binnen de AD Humanisering van de Arbeid van de FOD Werkgelegenheid heeft de Directie van het Onderzoek over de Verbetering van de Arbeidsomstandigheden (DIOVA) Europese steun gekregen om deze website te creëren. Het project wordt gefinancierd door de Europese Unie in het kader van het Belgisch nationaal Plan voor Herstel en Veerkracht (PHV).

De oorspronkelijke doelstellingen van het project zijn allemaal bereikt. Voor het eerst in België brengt een website het grootste deel van de gegevens over beroepsrisico’s en arbeidsomstandigheden uit verschillende bronnen samen en stelt deze in digitale vorm ter beschikking.

Het einde van dit project is geen eindpunt op zich, maar de uitbouw van een professioneel instrument dat in de loop van de tijd verder zal evolueren om zo de preventieactoren te ondersteunen in de dagelijkse uitoefening van hun werk. 

Het project werd voorgesteld tijdens de Conferentie over Jobkwaliteit in België.

Het tweetalig Technisch eindrapport (PDF, 2,8 MB) en meer informatie over het project zijn te vinden in rubriek Onderzoeksprojecten van de website van de FOD Werkgelegenheid: 2022 - 2026 Project (RRF) DATAMINING van beroepsrisico’s voor duurzaam werk.

Gefinancierd door de Europese Unie. NextGenerationEU.”