Updates van BeSWIC-berichten over risico’s in de bouwsector

27.04.2023

Update 04/03/2026

Op 14 april 2023 verscheen in het Belgisch Staatsblad het koninklijk besluit (KB) van 7 april 2023 tot vaststelling van een basisveiligheidsopleiding met betrekking tot tijdelijke of mobiele bouwplaatsen en tot verbetering van de communicatie op tijdelijke of mobiele bouwplaatsen. De publicatie van dit KB biedt een mooie gelegenheid om een overzicht te geven van enkele BeSWIC-artikels rond de bouwsector, bouwrisico’s en het thema tijdelijke of mobiele bouwplaatsen, die recent werden aangepast.

Dit globaal actualiseringsproces werd in het najaar 2022 gestart. Begin februari 2023 werd in volgend BeSWIC-bericht al gemeld dat er ondertussen enkele bouwberichten werden geactualiseerd: Basisveiligheidsopleiding tijdelijke of mobiele bouwplaatsen: advies HRPBW, praktische opleidingen Constructiv en geactualiseerde BeSWIC-berichten. Dit proces rond bouwrisico’s werd ondertussen verder gezet.

Hieronder een overzicht van aangepaste berichten per risicoveld:

Speciale technieken/omstandigheden:

Volgende artikels zijn nog altijd actueel:

Algemene informatie:
Agentia:
- Chemische agentia:
  - Dossier over asbest op bouwwerven
- Fysische agentia:
  - Bescherming tegen UV-straling in de bouwsector
Bouwmaterialen:
Arbeidsmiddelen:
Campagnes:
Transport:
- Charter voor de levering en verwerking van stortklaar beton op bouwplaatsen
- Video voor een optimaal gebruik van achteruitrijalarmen
Speciale technieken/omstandigheden:
- Spoorwegwerken
- Ondergrondse waterleidingen:
  - De risico’s van werken aan ondergrondse waterleidingen: opleiding van AquaFlanders en andere initiatieven

Houtrisico’s zijn onlosmakelijk verbonden met de houtindustrie (NACE-code 16) en bepaalde subactiviteiten bij de afwerking van een bouwproject, zoals schrijnwerkerij (NACE-code 4332) of gespecialiseerde bouwactiviteiten zoals dakwerkzaamheden (NACE-code 4391). De volgende berichten hierover zijn geactualiseerd (de eerste vier berichten hebben geen nieuwe datum gekregen omdat enkel gebroken links werden hersteld):

Over deze NACE-codes kan men sectorfiches rond arbeidsongevallen terugvinden op de website van Fedris (laatste cijfers over 2024):

Ondertussen zijn er de laatste 3 maanden ook enkele nieuwe berichten over de bouwsector verschenen:

Een greep uit de aanpassingen en/of aanvullingen

Hieronder volgt een (beperkte) greep uit nieuwe zaken of aanpassingen die in berichten zijn gebeurd, onderverdeeld in enkele risicovelden:

valrisico’s door brosse structuren:
- op de website van het ‘Advisory Committee for Roofsafety’, het thema publicaties,
- op de website van de ‘National Association of Rooflight Manufacturers’ (NARM) het thema Safety on roofs;

transport:
- nieuwe reglementaire maatregelen om dodehoek risico’s te vermijden, op de website van UNECE: UNECE adopts two new regulations to improve the safety of vulnerable road users,
- op de website van Infrabel, de campagne veiligheid bij overwegen: Rood = Stop, altijd en overal!;

arbeidsmiddelen:
- Gebruik van ladders:
  - op de website Safetymypriority: Dossier: Veilig werken op hoogte: Correct gebruik van ladders tijdens de afwerking (PDF, 651 KB),
  - de website van de Amerikaanse National Ladder Safety Month,
- nagelpistool:
  - op de website van de ‘National Association of Home Builders’ (NAHB): de webpagina nailgun safety,
  - op de website van SUVA: Checkliste: Nagel- und Klammerpistolen,
  - op de website van HSE: de webpagina nail guns,
  - op de website van ‘The Center for Construction Research and Training’ (CPWR):
    - de webpagina Nail Gun Safety,
    - Understanding the risks – nail gun safety;
chemische agentia:
- (kwarts)stof:
  - de website staub-war-gestern waar 13 gidsen van verschillende toepassingen kunnen gedownload worden (in het Duits),
  - de website Breathe Freely: Breathe Freely in Construction,
  - de website kwartsstofvrij van TNO,
  - op de website Stichting erkende restauratiekwaliteit monumentenzorg: Achtergronddocument omgaan met zandsteen,
  - de Nederlandse inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid: toolboxfilm ‘De gevaren van kwartsstof’;
  - PUR: enkele evoluties in Nederland na 2014:
    - het medisch protocol van 2016 van Rustemeyer: Protocol voor diagnostiek van gezondheidsklachten in relatie tot potentiële blootstelling aan isocyanaten en PUR schuim, gebruikt voor isolatie, bij bewoners,
    - Verslag van de hoorzitting van de Commissie gespoten PUR-schuim, gehouden op 6 november 2019,
    - advies van de Nederlandse gezondheidsraad van 2020: Gespoten PUR-schuimisolatie en gezondheid,
    - Kamerbrief 2 december 2022 over rapport Evaluatie werkpraktijk gespoten PUR-isolatie;
  - asfalt:
    - ‘Eurobitume’: Safe Handling,
    - ‘European Asphalt Pavement Association’ (EAPA): EAPA Asphalt at the Workplace,
    - ‘National Asphalt Pavement Association’ (NAPA): Sustainable Asphalt Pavements A Practical Guide;
ergonomie: op de Nederlandse website Arbovriendelijke hulpmiddelen staan vele technische voorbeelden om arbeidsomstandigheden in de bouw te verbeteren en er kan opgezocht worden op type product, gevaar, beroep, werkzaamheid, arbeidsmiddel en bouwmiddel;
speciale technieken/omstandigheden:
- stabiliteit:
  - op de website van Buildwise: de thematisch editie Stabiliteit bij de bouwfase (PDF, 2,22 MB) met bijdragen over onderschoeien van funderingen, beoordeling van de stabiliteit van de ruwbouw en de uitvoering van openingen in metselwerk,
  - HSE Research report 319: Safer foundation by design,
  - bommen (in de ondergrond, offshore, …):
    - debat op 17 maart 2021 in het Britse Parlement: Offshore Wind Farms: Unexploded Ordnance,
    - Dumped Chemical & Conventional Munitions,
    - ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan verscheen volgend artikel op de website van Defensie: DOVO verwijdert en vernietigt al meer dan 100 jaar munitie,
    - Veilig omgaan met Explosieven (VOMES): certificatie,
  - prefab:
    - publicatie op de website van “SafeWork SA”:
      - Precast tilt up & concrete elements
      - Transporting of pre-cast panels/elements,
    - nationale praktijkcode op de website van “Safe Work Australia” van 2019: Guide to managing risk in construction: Prefabricated Concrete,
  - grondwerken:
    - diverse websites (federaal en gewestelijk) rond aanmelding in de buurt van leidingen:
      - Kabel en Leidinginformatieportaal (KLIP) Vlaanderen,
      - het federale KLIM-CICC,
      - Osiris, het Brusselse platform dat de informatie over (grond)werken, evenementen en hinder op het openbaar domein in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest samenbrengt,
      - Portail Wallon de Coordination des chantiers (PoWalCo),
    - enkele publicaties rond risicovelden:
      - Travaux à proximité des réseaux enterrés et investigations complémentaires sans fouille
      - Bijlage 5 bij DGUV Information 203-017 - Schutzmaßnahmen bei Erdarbeiten in der Nähe erdverleg...,
    - grondzuigen: de website van Stichting Belangenorganisatie Grondzuigen.