Hitte op het werk wordt steeds meer een aandachtspunt. Door de klimaatverandering nemen warme periodes in frequentie en intensiteit toe, met gevolgen voor de gezondheid, veiligheid en productiviteit van werknemers. Hoe kunnen organisaties zich hierop voorbereiden? En welke rol kunnen technologie en klimaatadaptatie spelen in de arbeidswereld van de toekomst?

In dit artikel lichten we twee publicaties uit die te maken hebben met de huidige uitdagingen en de ontwikkelingen die ons de komende decennia te wachten staan.

Slimme technologieën ter preventie van hitterisico’s op de werkplek

Een recente discussienota van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) onderzoekt op welke wijze klimaatverandering zorgt voor een toename van hittegerelateerde risico’s voor de veiligheid en gezondheid op het werk, met name bij werk buitenshuis en fysiek veeleisende arbeid.

De nota bevat een bespreking van bestaande preventiemaatregelen en analyseert de mogelijke rol van nieuwe technologieën, waaronder digitale draagbare apparaten, verkoelende kledingstukken en mobiele applicaties. Op basis van onderzoeksresultaten, enquêtegegevens en casestudy’s worden in de nota voordelen, beperkingen en bestuurlijke uitdagingen van een doeltreffende preventie van hitterisico’s op het werk belicht.

Lees de volledige discussienota in het Engels op de website van EU-OSHA: Nieuwe technologieën en de preventie van beroepsrisico’s in verband met de klimaatverandering: het hitteprobleem.

Bekijk de thematische rubriek van EU-OSHA over klimaatverandering.

Lees ten slotte zeker ook ons artikel over Europese ‘Vinger aan de pols’-enquête 2025, waarin klimaat aan bod komt.

Hittegolven: hoe leven en werken in 2055?

Volgens wetenschappers zullen ongeziene hittegolven zoals we die vandaag ervaren, in de toekomst zowel eerder in het jaar als met een hogere frequentie voorkomen. Zijn we opgewassen tegen de uitdagingen van de klimaatverandering? Is het nog mogelijk om in te grijpen? Hoe zullen onze levens eruitzien in 2055?

In haar nieuwste boek “Bienvenue en 2055” breekt de Franse geografe Magali Reghezza-Zitt, met het narratief van machteloosheid. Ze breekt een lans voor de wetenschappelijke consensus: “het is nog niet te laat”. Een democratisch tegensprekelijk debat, politieke en economische strategische maatregelen voor transitie, met primaire collectieve preventiemaatregelen, kunnen het tij doen keren.

Dit boek is geen sciencefiction, maar een wetenschappelijke fictie.
De wereld die door de auteur wordt beschreven, bestaat nog niet en zal misschien nooit werkelijkheid worden. Maar het is zeker geen utopie. Ze weerspiegelt wat de wetenschap ons vertelt over oplossingen voor vermindering van CO ₂ -uitstoot.

Het boek beschrijft een toekomst waarin de wereld van de arbeid grondig transformeert: minder fossiel en globaal, meer lokaal, duurzaam en gericht op zorg, rennovatie, recuperatie, wetenschappelijke innovatie en ontwikkeling. De manier waarop we dagelijks leven en werken kan veranderen zodat we met z’n allen beter kunnen leven. In cao’s en regelgeving kunnen arbeidstijd en – organisatie aangepast worden aan de klimaatverandering. De transitie brengt zowel kansen (nieuwe jobs en beroepen, herwaardering van werk) als risico’s (ongelijkheid, onzekerheid), afhankelijk van hoe de wereld wordt georganiseerd.

Hittegolven hebben een enorme impact op mensen die buiten werken, op bouwwerven, in de landbouw, in warme werkplaatsen zoals bakkerijen, restaurants, productiebedrijven, maar ook bijvoorbeeld op brandweerlui of in slecht geïsoleerde scholen en kinderdagverblijven. Het boek pleit voor een herwaardering van “essentiële beroepen’ omdat de transitie duidelijk maakt hoe belangrijk jobs zijn in de zorg, het onderwijs, de voedselproductie, de bouw- en rennovatie en energievoorziening.

Deze betere toekomst is nog steeds mogelijk als onze politieke klasse van het klimaat een democratisch aandachtspunt maakt en van koolstofneutraliteit een maatschappelijk project. Soms zal het wel 50°C in de schaduw zijn, maar we zullen erin geslaagd zijn onze levens en ons welzijn te beschermen. Welkom in 2055!

Meer informatie over de auteur en het boek

Magali Reghezza-Zitt is een Franse geografe, universitair hoofddocent (HDR) en lid van het Centrum voor Opleiding rond Milieu en Samenleving van de École normale supérieure in Parijs. Haar wetenschappelijk werk richt zich op het domein van het milieu en de preventie en het beheer van natuurrampen. Ze is gespecialiseerd in de veerkracht en de aanpassing van samenlevingen en gebieden. Ze was lid van de Franse Hoge Raad voor het Klimaat van 2019 tot 2023 en zetelde in tal van instanties als expert.

Meer informatie over het boek vindt u in het Frans op de website van uitgeverij Seuil: Bienvenue en 2055, Magali Reghezza-Zitt.

Op deze website

In ons artikel Hitte? De werkgever past het werk aan! herinneren we u graag aan de belangrijkste beschermingsmaatregelen bij hitte, die men kan vinden in de codex over het welzijn op het werk, het KB van 25 januari 2001 betreffende de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen en in de collectieve arbeidsovereenkomsten (CAO).

Klimaat en hitte op het werk zijn al geregeld aan bod gekomen in artikels op deze website. Hieronder enkele voorbeelden: