Uitzendkrachten worden flexibel ingezet bij telkens een andere werkpost en een andere gebruiker (werkgever). Er wordt dus heel wat flexibiliteit gevraagd van een uitzendkracht om zijn opdracht bij de gebruiker naar behoren uit te voeren. Gebruiker en uitzendkantoor hebben op hun beurt een gedeelde verantwoordelijkheid om de veiligheid en gezondheid van de uitzendkrachten te beschermen.
Na 25 jaar is het beeld van de werkplek voor werknemers gaandeweg veranderd. Artificiële intelligentie op de werkplek is vandaag al aanwezig, maar zal zich in de toekomst nog versterken. Tijdens het evenement werd dan ook nagegaan wat dit betekent voor de uitzendkracht en de uitzendsector.
Sprekers en onderwerpen
Marijke Bruyninckx, Directeur van Preventie en Interim, opende de dag, bijgestaan door een PI-avatar.
Wat is IA?
Wetenschapscommunicator Filip Van den Abeele legde als eerste spreker uit wat AI nu net is. Zijn definitie luidt als volgt: AI zijn computersystemen die gespecialiseerd zijn in het herkennen van patronen. Door ze net als menselijke hersenen op te bouwen tot een artificieel neuraal netwerk, leert artificiële intelligentie om gaandeweg verbanden te leggen.
Van den Abeele verwees naar het voorbeeld van de serreteelt, waar AI-gestuurde machines alle taken die een mens kan, van het planten van stekjes tot het verwijderen van geïnfecteerde bladeren, kunnen overnemen zonder moe te worden en fouten te maken.
Tenslotte besprak Van den Abeele de invloed van IA op de huidige jobs: vandaag is bij meer dan de helft van de jobs de taakinhoud voor 30% vervangbaar door AI. Zeker 5% van de jobs zullen in de toekomst vervangen worden door AI.
De gevaren van IA
Professor Lode Lauwaert ging vervolgens dieper in op de mogelijke gevaren van IA. Volgens hem is bij de ontwikkeling van IA een ethiek kader onontbeerlijk. Zo verwees hij naar Amazon, waar bleek dat een AI-rekruteringstool vrouwelijke kandidaten discrimineerde.
Ook de privacy (denk aan onze digitale voetafdruk) en de impact op het milieu (denk aan de vele datacenters die nodig zijn om deze systemen draaiende te houden) moeten bewaakt worden volgens Lauwaert.
Toch gelooft Lauwaert in de positieve kracht van AI en ziet hij een toekomst met meer welvaart en bijgevolg meer welzijn onder invloed van deze kracht.
De menselijke impact
Na de presentatie van Lauwaert werd volgende mentimetervraag de zaal ingestuurd: “Zullen we in de toekomst gelukkiger zijn in een AI gestuurde wereld?”. Meer dan 80% van het publiek antwoordde nee.
Sebastien Bellin, oud-basketter en ex-kapitein van de Belgian Lions, nam deze vraag als uitganspunt voor zijn getuigenis als slachtoffer van de aanslag op Brussels Airport in 2016. Hij vertelde hoe hij de uitdagingen die zich stelden na de aanslag overmeesterde. Zijn boodschap voor de uitzendsector: jouw angst voor AI zit tussen je oren, je bent op dit moment niet in gevaar door AI.
AI: werkgevers vs. werknemers
Kris Van Eyck (ACV) wees erop dat de vraag niet zozeer is “gaan we artificiële intelligentie implementeren op de werkplek” maar wel “hoe gaat dit gebeuren?”. Is de invoering van AI ten goede van de werknemer of wordt hij er slachtoffer van? Al voor er sprake was van AI werd in 1983 een Collectieve Arbeidsovereenkomst (CAO) 39 getekend, die zegt dat bij elke nieuwe invoering van technologie op de werkplek de werknemers moeten geïnformeerd worden, en een sociale dialoog moet worden gestart. Dit principe vinden we ook terug in de Welzijnswet. Het comité voor Preventie en Bescherming op het werk heeft hier een rol om dit via gerichte werknemersinspraak aan te pakken. Wat de regelgeving betreft is er niet zozeer nood aan extra regelgeving, maar wel aan aangepaste regelgeving in functie van de ontwikkelde AI-tools.
Kris De Meester (VBO) verwees naar een recenter Europees akkoord in 2020 van de sociale partners rond digitalisering op de werkplek. Hierin wordt gesteld dat digitalisering een proces is waarbij gaandeweg de pro en contra’s onder de loep worden genomen en waar nodig worden bijgestuurd. De sociale partners waren het erover eens dat dit debat een mooie aanleiding was om ten gronde de gesprekken over AI op de werkplek onderling te starten.
Ann Cattelain (Federgon) legde uit dat de toepassing van artificiële intelligentie in de uitzendsector zeker zijn nut heeft. Het bestaat vandaag al bij het screenen van sollicitaties in recruteringstools. Natuurlijk moet hier worden gewaakt over het correct voeden van deze tools met historische data; historische datavervuiling moet kost wat kost vermeden worden. Ook bij het onthaal van uitzendkrachten en werknemers kunnen apps worden ingezet. Cattelain besloot dat het menselijk aspect niet vergeten mag worden.
AI wordt vandaag het sterkst ingezet ter vervanging van repetitieve jobs. Voor vele jobs speelt het menselijk handelen uiteraard nog altijd een cruciale rol. Maar dit betekent ook het verdwijnen van eenvoudige jobs naar hogere competentiejobs. Het is niet ondenkbaar dat bepaalde werknemers, waaronder uitzendkrachten, moeilijker inzetbaar zijn op de werkplek.
Meer info
Een uitgebreider verslag en video is beschikbaar op de website van PI: AI en de uitzendkracht van morgen.
(Bron: Preventie en Interim)